MODULE 10:RÀO CẢN HỌC TẬP CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

A/ MỤC TIÊU:
KIẾN THỨC:
Hiểu được các khái niệm cơ bản: khó khăn tâm lí, rào cản tâm lí, các biểu hiện, các loại, nguyên nhân và ảnh hưởng của rào cản tâm lí trong học tập của học sinh THCS.
Nắm được các phuơng pháp nhận biết các biểu hiện của rào cản tâm lí trong học tập của học sinh THCS.
Nắm được các phương pháp, các kĩ năng hỗ trợ tâm lí giúp học sinh phòng tránh rào cản tâm lí trong học tập.
KĨ NĂNG:
Vận dụng được các kiến thức về khó khăn tâm lí, rào cản tâm lí, để nhận biết được các biểu hiện của rào cản tâm lí trong học tập của học sinh THCS.
Vận dụng các phuơng pháp, kỉ năng để hỗ trợ học sinh phòng tránh rào cản tâm lí trong học tập.
THÁI ĐỘ:
Có thái độ đúng đắn trong việc phát hiện và phòng chống rào cản tâm lí trong học tập; rèn luyện các hành vi phát hiện và phòng chống rào cản tâm lí trong học tập.
B/ NỘI DUNG:
Nội dung 1: Khái quát chung về rào cản tâm lí trong học tập
Hoạt động 1: Làm quen với khái niệm khó khăn tâm lí, rào cản tâm lí và rào cản tâm lí trong học tập.
1. Khó khăn tâm lí và khó khăn tâm lí trong học tập
- Khó khăm tâm lí là những trở ngại về mặt tâm lí trong quá trình con người thực hiện và đạt được mục đích của hoạt động. Trong sự phát triển giai đoạn lứa tuổi hoạt động học tập của HS THCS giúp các em tiếp thu những tri thức khoa học, kinh nghiệm, kĩ năng, kĩ xảo…góp phần to lớn vào sự hình thành và phát triển nhân cách
- Khó khăm tâm lí trong học tậpchính là các trở ngại về mặt tâm lí trong quá trình học tập làm cho HS khó đạt hoặc không đạt được mục tiêu học tập, biểu hiện như sau:
+ Mặt nhận thức: chủ thể chưa nhận thức đầy đủ về nhiệm vụ hoạt động của mình, chưa đánh giá đúng khả năng của bản thân trong hoạt động.
+ Mặt xúc cảm – tình cảm: thiếu khả năng kiềm chế xúc cảm, tình cảm, thờ ơ với hoạt động.
+ Mặt hành vi: những người có khó khăn về mặt tâm lí trong hoạt động thường biểu hiện các hành vi lúng túng, nói năng thiếu chính xác, hoạt động thiếu lôgic, …
- Nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến những khó khăn tâm lí:
+ Nguyên nhân chủ quan: là những yếu tố bên trong như sự thiếu hiểu biết sâu sắc về hoạt động, vốn kinh nghiệm hạn chế, việc thực hiện các thao tác trong quá trình hoạt động.
+ Nguyên nhân khách quan: là những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng tới hoạt động đó là những điều kiện, những phương tiện hoạt động, môi trường…
2. Khái niệm về rào cản tâm lí và rào cản tâm lí trong học tập
Rào cản tâm lí là những khó khăn tâm lí ở mức độ cao, trở thành những thách thức, trở ngại ở mức độ lớn, làm giảm động lực hoạt động của con người, ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả của hoạt động.
Rào cản tâm lí trong học tập chẳng qua là những khó khăn tâm lí trong học tập nhưng ở mức độ cao, có ảnh hưởng đến động lực tiến hành các hành động học tập ở HS và có ảnh hưởng đến kết quả học tập của các em.
Hoạt động 2: Phân tích những biểu hiện của rào cản tâm lí trong học tập
1. Về mặt nhận thức
- Nhận thức là nhân tố rất quan trọng trong đời sống tâm lí con người, nhận thức giúp con người hiểu biết được các sự vật hiện tượng trên cơ sở đó con người bày tỏ thái độ tình cảm và có những hành vi tương ứng. Đối với HS THCS, trong môi trường học tập mới, phức tạp hơn so với môi trường học tập ở Tiểu học, ở HS xuất hiện những rào cản tâm lí trong học tập, đó là:
+ Nhận thức chưa đầy đủ về nhiệm vụ học tập ở THCS. Khi HS hiểu biết đầy đủ, sâu sắc về đối tượng hoạt động của mình thì hoạt động đó sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Việc nhận thức chưa đầy đủ về nhiệm vụ học tập được coi là rào cản lớn làm hạn chế kết quả học tập của các em
+ Chủ thể đánh giá chưa đúng về bản thân, trong quá trình học tập lĩnh hội tri thức, chủ thể cần đánh giá chính xác năng lực của bản thân, xác định điểm mạnh, điểm yếu, từ đó lựa chọn cho mình phương pháp học tập sao cho phù hợp, nếu đánh giá quá cao dẫn tới tự cao tự đại, xem thường nhiệm vụ học tập, xem thường người khác.
+ Đánh giá