MODULE THCS 2: ĐẶC ĐIỂM HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
I/ MỤC TIÊU:
Nắm được đặc điểm của hoạt động dạy và hoạt động học ở THCS.
Có kĩ năng vận dụng những hiểu biết về chuyên môn, nghiệp vụ để đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở THCS.
Có ý thức hơn trong việc giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, nâng cao tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề và tình cảm yêu quý, tôn trọng HS - thế hệ tương lai của đất nước.
II/ NỘI DUNG:
Hoạt động 1: tìm hiểu hoạt động của học sinh THCS:
Đặc điếm tâm, sinh lí cùa học sinh trung học cơ sờ
về thể chất:
HS THCS cỏ tuổi đừi tù 11 đến 15 tuổi, tuổi có biến động lớn và có ý nghĩa đặc biệt của đời người với một số đặc điểm sau:
Cơ thể phát triển tuy chưa thật hoàn thiện nhưng các em đã có sức lực khá mạnh mẽ ( “gái mười bảy bẻ gãy sừng trâu").
Tuổi dậy thì (biểu hiện nam tính và nữ tính).
Hoạt động giao tiếp là hoạt động chủ đạo, trước hết là với HS cùng lứa. Qua đó hình thành tình bạn của tuổi thiếu niên (tình bạn của HS các lớp đầu cấp thường là tình bạn cùng giới đến các lớp cuối cấp xuất hiện tình bạn khác giới; có hoạt động học (học- hành) là hoạt động cơ bản.
Về hoạt động tập thể của HS THCS:
Các hoạt động đoàn thể: HS THCS thuộc lứa tuổi thiếu niên, ngoài hoạt động học - hành là hoạt động cơ bản các em còn có các hoạt động khác như sinh hoat Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ chí Minh theo các hình thức: nghi thức Đội, hoạt động văn thể, giao lưu tâm tình chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, sinh hoạt, kể cả những vấn đề tế nhị ờ tuổi dậy thì, tuổi vị thành niên, gia cảnh.
Các hoạt động công ích xã hội: giúp đỡ người khó khăn, làm từ thiện, tham gia gìn giữ, tôn tạo các khu di tích, công viên, nơi sinh hoạt công cộng.
Về tâm lí:
Tự coi mình là người lớn nhưng chưa thật trưởng thành, thường vẫn bị người lớn nhìn nhận là “trẻ con", dẫn đến tình trạng có “rào cản" về sự chia sẻ giữa HS THCS và người lớn, trước hết là các bậc cha mẹ.
Tình cảm của HS THCS phát triển phong phú, trước hết là tình bạn cùng trang lứa, các em nhạy cảm, sẵn sàng cảm thông chia se với bạn và muốn được bạn cảm thông chia sẻ với mình, điều mà các em còn ít nhận được từ các bậc cha mẹ, GV.
Nhận thức của HS THCS phát triển khá cao, đáng chú ý là sự phát triển tư duy khoa học (tư duy lí luận), tính trừu tượng và tính lí luận trong nhận thức.
Ý chí cửa HS THCS phát triển khá cao, các em đã có sức mạnh về thể chất và tinh thần để có thể vượt qua những khó khăn trở ngại trong học tập và trong cuộc sống.
Hoạt động chủ đạo của học sinh trung học cơ sở:
Theo các nhà lâm lí học, HS THCS có hoạt động giao tiếp (giao lưu), trước hết là với bạn bè cùng trang lứa là hoạt động chủ đạo.
Dù quan niệm có phần khác nhau nhưng các nhà giáo, nhà sư phạm đều có sự định hướng chung trong hành động. Đò là trách nhiệm đối với HS, luôn vì lợi ích học tập của các em “tất cả vì HS thân yêu"; đó là việc tổ chức tốt hoạt động học tập cho HS THCS; đồng thời chú ý tổ chức, tạo điều kiện để HS THCS được thực hiện hoạt động giao tiếp lành mạnh. Đó là đặc điểm của hoạt động dạy học ở cấp THCS.
Hoạt động học của học sinh trung học cơ sở
Học- hành là phương thức học tập chủ đạo, phương thức đặc trưng thực hiện hoạt động học của HS THCS. Phương thức chủ đạo hiện rõ ở hoạt động học một số môn khoa học có tính thực hành, những môn học mà khi học điều gì thì HS cần được làm thực nghiệm, thực hành - “Học đi đôi với hành", trước hết để hiểu và nắm vững lí thuyết, kế đó là lĩnh hội phương pháp học tập, rồi dùng lí thuyết và phương pháp học - hành đó để lĩnh hội kiến thức mới và vận dụng những điều học được để học tiếp và để sống.
HS THCS đã lĩnh hội được phương thúc học - tập, đang hình thành phương thức học- hành.
Hoạt động học của HS THCS được GV tổ chức hướng dẫn theo các phương pháp có thể là khá phong phú đa dạng, tuỳ thuộc vào nội dung và điều kiện và có thể gọi bằng tên chung là phương pháp “Thầy` tổ chức - Trò hoạt động" (đuợc trình bày cụ thể ở