​Giáo viên “lờ mờ” về tích hợp
TT - Giáo viên (GV) còn lờ mờ, nhầm lẫn về tích hợp dẫn đến tích hợp... lan man, ôm đồm, không hiệu quả. 



Nhóm giáo viên vật lý Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (TP.HCM) thảo luận về giáo án dự thi tại hội thi giáo viên dạy học theo chủ đề tích hợp năm 2013-2014. Đây là bài dự thi đoạt giải nhì cấp quốc gia - Ảnh: Kim Ngân

Hãy đi từng bước thận trọng, logic, bao quát, thực chất và hạn chế tối thiểu những sai lầm, tránh đưa trẻ em vào những cuộc thí nghiệm tốn kém mà không đánh giá được hiệu quả thật sự

TS PHẠM THỊ LAN PHƯỢNG (Viện Nghiên cứu giáo dục)

Đào tạo GV chưa bắt kịp nhịp đổi mới; áp lực thời gian và áp lực chương trình học là những vướng mắc khi triển khai dạy học tích hợp.
Thực trạng này được nêu ra tại hội thảo khoa học về dạy học tích hợp, dạy học phân hóa ở trường trung học đáp ứng yêu cầu chương trình và sách giáo khoa (SGK) sau năm 2015 do Viện Nghiên cứu giáo dục (ĐH Sư phạm TP.HCM) tổ chức sáng 5-12.
Hiểu nhầm về tích hợp
“Chúng ta sẽ dạy như thế nào khi kiến thức, bài giảng, thông tin bài học đều đã có trên... Google?” - câu hỏi của cô Trương Thị Thanh Mai (Trường ĐH Sư phạm - ĐH Đà Nẵng) đặt ra vấn đề đổi mới dạy học, trong đó dạy học tích hợp là xu hướng phù hợp và hiệu quả mà các nước đã triển khai lâu nay.
Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của GV đối với triển khai dạy học tích hợp còn thấp. Kết quả khảo sát 250 GV tại 18 trường THCS trên địa bàn TP Đà Nẵng cho thấy: 9% GV cho rằng bản thân chưa hiểu biết về dạy học tích hợp, 40% GV nhầm lẫn khái niệm tích hợp liên môn và đa môn, 12% GV cho biết chưa từng lồng ghép giáo dục các vấn đề khác ngoài phạm vi nội dung SGK.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu giáo dục về mức độ chuẩn bị của GV tại TP.HCM đối với dạy học tích hợp cho thấy:
- 63,9% trên tổng số 249 GV được hỏi cho biết đã hiểu rõ chủ trương đổi mới chương trình và SGK sau năm 2015;
- 94% cho rằng GV cần được trao quyền tự chủ trong việc dạy học.
- Có 48,6% GV thường xuyên áp dụng dạy học tích hợp,
- 10% chưa bao giờ áp dụng.
Phần đông GV cho rằng mấu chốt của việc thực hiện hiệu quả phương pháp tích hợp là thay đổi cách kiểm tra, đánh giá học sinh, sau mới đến thay chương trình, SGK và bồi dưỡng, đào tạo GV.

Cô Thanh Mai nêu một ví dụ về sự nhầm lẫn của GV trong dạy học tích hợp:
Với chủ đề “Ảnh hưởng của thuốc lá đối với sức khỏe con người”, có GV tích hợp cả chục môn học như toán (học sinh tính toán số lượng), hóa (phân tích thành phần hóa học của cây thuốc lá), sinh (ảnh hưởng của thuốc lá đối với hệ hô hấp), văn (học sinh viết báo cáo), giáo dục công dân (thay đổi nhận thức học sinh), tin học (trình bày bằng trình chiếu)...
Thực tế cho thấy nhiều GV chưa nắm rõ về tích hợp, thấy cái gì liên quan, giông giống thì gom vào thành tích hợp.
Cô Nguyễn Thị Ngọc Linh (Trường THPT Phan Văn Trị, Bến Tre) cũng kể một câu chuyện vui về việc GV tích hợp không hợp lý: “Khi dạy đoạn trích Trao duyên (Truyện Kiều, Nguyễn Du), GV liên hệ cuộc sống bằng câu hỏi: Nếu là Thúy Kiều, em sẽ làm gì?, học sinh liền trả lời: Em sẽ lấy chồng Đài Loan”.
Cô phân tích: “Nếu tích hợp, liên hệ không hợp lý thì câu trả lời của học sinh có thể đi ngược lại điều GV mong muốn”.
Nhiều vướng mắc
Nhiều giải pháp được đưa ra để dạy học tích hợp có thể đi vào đời sống giáo dục, trong đó vấn đề cốt lõi là đào tạo, tập huấn cho GV để họ đáp ứng được yêu cầu giảng dạy, được bổ sung kiến thức giao thoa giữa các môn học, ứng dụng công nghệ thông tin...
Một đại diện của phòng giáo dục trung học Sở GD-ĐT TP.HCM cho rằng: “Nhiều báo cáo đưa ra yêu cầu về năng lực cần có của GV để đáp ứng đổi mới giảng dạy, nhưng vấn đề là mất bao nhiêu thời gian để có thể đào tạo một GV hội đủ các năng lực nói trên, ai đào tạo, hay GV phải tự rèn luyện?
Sự thật là hai năm qua TP đã hưởng ứng cuộc thi về dạy học tích hợp, rất